lunedì 30 gennaio 2012
Dashuria është gjithmonë një ndjenjë e papaguar. Sikurse...
Proteinik
Dashuria është gjithmonë një ndjenjë e papaguar. Sikurse...
“Vezët nuk mbushen, vezët lindin plot”, thotë Andre’ Gide’... Sepse edhe fjalët që i përkushtohen, janë të tilla, të përsosura në vetvete e kjo do të thotë që e kanë humbur prej kohësh të qenët të tjetërsuara. Ndërkohë i luhat qëllimi. Nëse godasin në shenjë, janë të përsosura - sipas nesh, nuk di se cili është reagimi i tyre. Harrojmë se përsosmëria e fjalëve është gjithmonë e përkohëshme. Ndaj, jam kurioz të di nëse vërtet ndiejnë po atë kënaqësi, si timen, nëse kur shkruaj zjarr, a e di ai se ç’është e djegura? Kur them “dashuri” a e di ajo se ç’përmban? “Më shuaj një kurizotet”, druaj ta bëj, druaj ta bëj të dukëshme sa herë që ngrihet një pyetje kësisoj sepse një jetë që shuan kërshërinë humbet kuptimin. Vdes pak e nga pak. Në çdo kuriozitet të shuajtur, firon nxitja, joshja, dëshira. Është si një qiell nate kur afrimi i mëngjesit i fshin yjet një e nga një. Mbetet është një çfarë hutuese, e ngjashme me një qiell prej kaltërsisë shpëlarë. Mjegullsirë stinësh. Zymti. Gjëmime vjeshte. Rënie gjethesh në kalfëtirë. Asgjë e krahasueshme me mbresën magjepsëse e trallisëse që përhap xixëllimi i yjeve e që i nxit të dashuruarit ta kërkojnë njëri tjetrin diku në thellësitë e pambarimësisë edhe në ato çaste kur buzët e tyre janë palosur mbi njëra tjetrën – pikërisht në ato çaste, sepse fjalët shkrihen prej afshit të dashurisë dhe nektari i tyre i ngjit buzët. Flijim që s’mund ta këndellin as përpjekjet e tërbuara të poetëve edhe kur djalli u jep hua forcën e tij, venitje që s’mund t’i japë ngjyrë as edhe peneli i piktorit i zhytur në harkun e ylberit. Gjithçka fundëron, si petale lulesh kur era e ngrohtë e qershorit i rrëzon për t’ia lenë hapësirën sythit të frutëzohet, as edhe në vapën e gushtit kur tinguj e verës së Vivaldit do të përcjellin zukatjen e bletëve mbi lule ndërsa fijet e barit do të dridhen nga tingujt e muzikës dhe, si harqe të një lire do të ënden andej këtej në kërkim të pak prehjes. Currili i ujit e zgjat udhëtimin e tij sa më shumë sepse duhet të shuajë etjen e dheut të zhuritur. Por. Gjithçka ndihet kaq e pafuqishme përballë magjisë së ndjenjës. Fjalët lindin...vetëm lindin. Janë tonat atë çast. Mandej na braktisin. Kërkojnë pështjellim shpirti për tu shumuar dhe çdo regëtime zemre bëhet flutur dashurie. Nëse ulet në dorën tënde, ke frikë të mbyllësh gishtrinjtë se mos e shtrëngon fort dhe e vret, e ndërsa e sodit, flatrimi i saj të largon ... Ndihesh bosh. Ti dhe ngushëllimi tënd. Kur i thua vetes se edhe dashuria është si vezët, lind plot ... ke harruar se ajo varfërohet çdo ditë kur mbushet vetëm me fjalë...sepse fjalët lindin plot. Ndoshta. Proteinike.
(shkruajtur në bloggerin tim më 30.01.2012, ora 03. 25')
venerdì 27 gennaio 2012
lunedì 23 gennaio 2012
Dihatjet e Tiranes
Duke pirë një birrë me kërnacka korçe te tymka në krye të rrugës së Kavajës, aty afër qendrës, më tërhoqi vemendjen një foto e Tiranës, përkundrazi ishin tre të tilla të futura në kornizë, e që pasqyronin të ngurtësuar njëherë e mirë...(është vërtet kështu?) tre periudha të ndryshme të qytetit: Njëra vitet 30-të, e dyta në vitet shtatëdhjetë dhe e treta e kohëve të sotme. Ajo e viteve 30 u përjashtua vetiu nga vetdija ime thjesht për faktin se nuk ruan asnjëlloj përvoje vetiake. Ndërkohë po shikoja me njëfarë malli Tiranën e asaj kohe, gjelbërimin që mbulonte pothuaj gjithë qytetin e që e rendiste në vendin e dytë në mos gaboj në Europë. Ballafaqimi lindi vetiu sikundër edhe një lëvizje në kohë e padëshiruar që po më mbante peng të pezullisë. Ula kokën dhe pashë këpucën, nëse posht shuallit ndodhej ndonjë flutur e mjerë e shtypur nga pakujdesia ime. Ishte një gjest që nuk më përkiste, por që ndoshta më dha motivin për të cilin Ray Bradbury shkruajti tregimin “Oshëtimë gjëmimi.”.
“... E ngjeshur në baltë, duke përhapur një dritëz të gjelbërt, të artë dhe të zezë, ishte një flutur, mjaft e bukur, dhe mjaft e vdekur. (....)
Ra përdhe, diçka e mrekullueshme, diçka tepër po tepër e vogël që mund të pështjellonte baraspeshën dhe shkatërronte një sërë qeniesh të tjera të vogla e më pas të qenie më të mëdha, e më tej qenie gjigande, nëpërmjet viteve dhe kohës...”. R.B. Oshëtimë gjëmimi. 1952.
Meqënëse kam lexuar mjaft për kaosin, dikur edhe shkruajta diçka që fizikantë të “nderuar” shqiptarë u kundërvunë duke zbuluar paditurine tyre në fjalë, për kërshëri them se pikërisht “pasoja flutur” e marrë nga ky tregim tashmë është bërë parulla e shkencës së kaosit. Për të dhënë një përfytyrim të thjeshtë e të kapshëm nga të gjithë teoria e kaosit thotë se nëse rreh krahët një flutur në Kinë shkakton një uragan në Meksikë. Pra, nëse, për një mundësi, apo thjesht për fantazi, kthehemi në të kaluarën, vrasja e një fluture, gjë kaq e shpërfillëshme nga logjika tonë, përfaqëson për të ardhmen dy gjendje krejt të ndryshme të të njëjtës gjithësi, njëra me flutur dhe tjetra jo.
Isha duke u endur në këto mendime dhe kërkoja një pikë ekuilibri ose prehjeje duke i parë sa njërën pamje aq edhe tjetrën. Në fakt njëmendësinë e dytë e kisha përreth, isha unë dhe në këtë çast hutimi mendova se dikush duhej të kishte shkelur një flutur e sikundër personazhi i tregimit që kur u kthye nga udhëtimi (safari) gjeti tjetër president në amerikë nga ai që fitoi zgjedhjet, madje edhe emri i shoqërisë së udhëtimeve kishte ndryshuar, deri edhe gjuha. I kapluar nga këto mendime të turbullta që më mbanin pre të ankthit, po mendoja se ndonjë këmbë e pakujdesëshme ka shkelur mbi gjelbërimin e Tiranës për të parë sot një mori tullash, betoni, fijesh elektrike, që enden në qytet e që të thonë se ka ndryshuar edhe merimanga. Ajo krijesa aq e brishtë dhe e bukur që guxoi të matej dikur me perëndeshën Athina e që për punën e saj të hollë, plot mjeshtëri e bukuri, do të ndëshkohej duke u kthyer në një insekt, dhe jetën do ta kalonte e varur gjithmonë në një fill, tashmë nuk është më. Madje as në qoshet më të errëta të shtëpisë. Ka aq pluhur sa ... ka aq pluhur sa...(Çelentano do të thoshte; Pikë. Këtu mbaron fraza). Tashmë metamorfoza është akoma më e madhe. Ndoshta gara me përbindëshin shumkokësh “beton – çimento, tulla, gurë, dhera e gjëra të tjera – alias plehra” e ndëshkoi duke e shndëruar në një insekt mekanik që nder fije elektrike, kabllo, tela gjithfarësh e që nuk janë flokët e trazuar nga era të një vajze, por prerje dhe shënim i tërë hapësirave të mundëshme, kryq e tërthor, mbytje, shtrëngim frymëmarrjeje. Fëmijë mos ngrini balona! Ç’janë balonat? Pikërisht, ndaj mos i ngrini. Para se të hedhësh një hap në rrugë duhet ta matësh mirë sepse askush nga shoferët nuk ndalon edhe kur je në vijat e bardha edhe kur semafori ndizet i gjelbër për ty, edhe kur kalon një grua shtatzënë, një me fëmijë për dore apo një plak që i dhembin gjymtyrët. Jo. Ka gjithmonë nga ata që sfidojnë jetën. Një mospërfillje e pakuptueshme. Ndoshta pasojë e kësaj rritjeje të shpërpjestuar. Në Tiranë mund të gjesh gjithçka, përveç shpirt njeriu. Vlen pak. Po aq pak sa edhe koshat e mbeturinave që mungojnë rrugës. Provoni të përshkoni rrugën e Durrësit, të Kavajës e kudo dhe kur të gjeni një kosh mbeturinash, mos hidhni gjë, ruajeni për mostër dhe jini të lutur t’i mbani gjërat që nuk ju duhen në xhepa.
Në mbrëmje duke tymosur një cigare në ballkon, nga kati i shtatë hapej një horizont që ta ngulte përfundimisht trishtimin në shpirt. Betoni po ngjitej rrëzë Dajtit. “Është vetëm çështje kohe – mendova, - të ndryshojë çfarë dikur quhej ballkoni i Tiranës, të quhet thjesht hajat. Pastaj përfytyrova njerëz që në vend të qeleshes së bardhë shpesh prej mjegulle e po kaq prej prej bore do t’i ngjeshin një dorë çimento e do të presin të mbijë diçka...
Është vetëm çështje kohe – përsërita.
“... E ngjeshur në baltë, duke përhapur një dritëz të gjelbërt, të artë dhe të zezë, ishte një flutur, mjaft e bukur, dhe mjaft e vdekur. (....)
Ra përdhe, diçka e mrekullueshme, diçka tepër po tepër e vogël që mund të pështjellonte baraspeshën dhe shkatërronte një sërë qeniesh të tjera të vogla e më pas të qenie më të mëdha, e më tej qenie gjigande, nëpërmjet viteve dhe kohës...”. R.B. Oshëtimë gjëmimi. 1952.
Meqënëse kam lexuar mjaft për kaosin, dikur edhe shkruajta diçka që fizikantë të “nderuar” shqiptarë u kundërvunë duke zbuluar paditurine tyre në fjalë, për kërshëri them se pikërisht “pasoja flutur” e marrë nga ky tregim tashmë është bërë parulla e shkencës së kaosit. Për të dhënë një përfytyrim të thjeshtë e të kapshëm nga të gjithë teoria e kaosit thotë se nëse rreh krahët një flutur në Kinë shkakton një uragan në Meksikë. Pra, nëse, për një mundësi, apo thjesht për fantazi, kthehemi në të kaluarën, vrasja e një fluture, gjë kaq e shpërfillëshme nga logjika tonë, përfaqëson për të ardhmen dy gjendje krejt të ndryshme të të njëjtës gjithësi, njëra me flutur dhe tjetra jo.
Isha duke u endur në këto mendime dhe kërkoja një pikë ekuilibri ose prehjeje duke i parë sa njërën pamje aq edhe tjetrën. Në fakt njëmendësinë e dytë e kisha përreth, isha unë dhe në këtë çast hutimi mendova se dikush duhej të kishte shkelur një flutur e sikundër personazhi i tregimit që kur u kthye nga udhëtimi (safari) gjeti tjetër president në amerikë nga ai që fitoi zgjedhjet, madje edhe emri i shoqërisë së udhëtimeve kishte ndryshuar, deri edhe gjuha. I kapluar nga këto mendime të turbullta që më mbanin pre të ankthit, po mendoja se ndonjë këmbë e pakujdesëshme ka shkelur mbi gjelbërimin e Tiranës për të parë sot një mori tullash, betoni, fijesh elektrike, që enden në qytet e që të thonë se ka ndryshuar edhe merimanga. Ajo krijesa aq e brishtë dhe e bukur që guxoi të matej dikur me perëndeshën Athina e që për punën e saj të hollë, plot mjeshtëri e bukuri, do të ndëshkohej duke u kthyer në një insekt, dhe jetën do ta kalonte e varur gjithmonë në një fill, tashmë nuk është më. Madje as në qoshet më të errëta të shtëpisë. Ka aq pluhur sa ... ka aq pluhur sa...(Çelentano do të thoshte; Pikë. Këtu mbaron fraza). Tashmë metamorfoza është akoma më e madhe. Ndoshta gara me përbindëshin shumkokësh “beton – çimento, tulla, gurë, dhera e gjëra të tjera – alias plehra” e ndëshkoi duke e shndëruar në një insekt mekanik që nder fije elektrike, kabllo, tela gjithfarësh e që nuk janë flokët e trazuar nga era të një vajze, por prerje dhe shënim i tërë hapësirave të mundëshme, kryq e tërthor, mbytje, shtrëngim frymëmarrjeje. Fëmijë mos ngrini balona! Ç’janë balonat? Pikërisht, ndaj mos i ngrini. Para se të hedhësh një hap në rrugë duhet ta matësh mirë sepse askush nga shoferët nuk ndalon edhe kur je në vijat e bardha edhe kur semafori ndizet i gjelbër për ty, edhe kur kalon një grua shtatzënë, një me fëmijë për dore apo një plak që i dhembin gjymtyrët. Jo. Ka gjithmonë nga ata që sfidojnë jetën. Një mospërfillje e pakuptueshme. Ndoshta pasojë e kësaj rritjeje të shpërpjestuar. Në Tiranë mund të gjesh gjithçka, përveç shpirt njeriu. Vlen pak. Po aq pak sa edhe koshat e mbeturinave që mungojnë rrugës. Provoni të përshkoni rrugën e Durrësit, të Kavajës e kudo dhe kur të gjeni një kosh mbeturinash, mos hidhni gjë, ruajeni për mostër dhe jini të lutur t’i mbani gjërat që nuk ju duhen në xhepa.
Në mbrëmje duke tymosur një cigare në ballkon, nga kati i shtatë hapej një horizont që ta ngulte përfundimisht trishtimin në shpirt. Betoni po ngjitej rrëzë Dajtit. “Është vetëm çështje kohe – mendova, - të ndryshojë çfarë dikur quhej ballkoni i Tiranës, të quhet thjesht hajat. Pastaj përfytyrova njerëz që në vend të qeleshes së bardhë shpesh prej mjegulle e po kaq prej prej bore do t’i ngjeshin një dorë çimento e do të presin të mbijë diçka...
Është vetëm çështje kohe – përsërita.
giovedì 8 dicembre 2011
Ndarja e Siborës...
Kur doli nga avioni, në aeroportin e Rinasit, në ardhje, (nuk arrin të përshtatet me tjetër emër dhe thotë se fshati është bërë i pavdekshëm e ndoshta i njohur në të gjitha ato vende për ku avionët ngrihen në fluturim) përfshiu me një vështrim bosh hapësirën përreth por një çast më pas e kundërshtoi veten sepse i tha se nuk është kaq bosh përderisa jo gjithçka hyn brenda. Ditën e quajti të zakontë dhe në këtë mënyrë mundi të pohojë në doganë diçka të përafërt, por që shkaktoi vetëm një buzëqeshje të mpirë të policit. Tha: “Ja përse nuk mbaj mend ndonjë gjë të veçantë nga koha e Tiranës.”. Pastaj e kuptoi se padashur kishte filluar të pengonte ngutjen e të tjerëve. Matet të thotë se Dajti është aty, dy hapa larg, nuk ka lëvizur nga vendi, ndaj s’ka përse...Por ajo e pyeti papritur dhe ai u gjend i papërgatitur.
“Mirë ndihesh?”.
Sytë e saj çuditërisht të mëdhenj kishin marrë një tjetër nuancë. Ndërsa flet, kthehet nga ai për ta parë, mendon se janë e vetmja gjë që bien në sy nga tiparet e saj, pastaj ndryshon mendim. Çdo gjë është stisur përreth syve të saj, hunda, buzët e mishta madje edhe ngjyra e fytyrës dhe e gjithë trupit. Njëjtësia e ngjyrës i le të mendojë se hollohet diku nën lëkurë dhe pastaj shpërndahet në të gjithë trupin duke shfrytëzuar rrjetën e dendur të kapilarëve, “ndaj është kaq e butë në të prekur, - thotë me vete i habitur ngaqë nuk i kishte shkuar ndërmend diçka e ngjashme.”. Lëkura duket sikur e mbulon atë trup të brishtë femre vetëm për të thithur çfarë çlirojnë poret kur ndrydhen nga emocionet... duhej t’i kishte thënë t’i pastronte nga ngjyrosësi...i kuqi...buzët, mërmërin. Ajo buzëqesh i thotë se mund ta bëjë nga çasti në çast mjafton që ai ta puthë.
“Mund të më puthësh R?”.
Ai e shikon dhe për pak sa nuk i tha se është çmendur ndoshta? Por do qe njësoj sikur të pohonte marrinë e vet. Duhej t’i thoshte se nuk i përkiste dhe se kishin ardhur pikërisht për të bërë ndarje por heq dorë sepse kjo gjë do ta shtonte më tepër dhimbjen. Ishte një femër tepër e ndjeshme. Ajo nuk dinte gjë për arsyen e udhëtimit. Ndaj ia përcolli heshtjes dhe vendosi tre pika reminishence. Kështu do të fitonte njëfarë kohe. Pikërisht koha ishte problemi më i madh. Kujton se vetëm pak sekonda qëndroi në krye të shkallëve, aq sa për të thithur ajrin e njohur e për të përshkuar me vështrim përbledhës gjithçka. E ndoshta ky ka qenë edhe shkaku që ajo e kuptoi si një ngurrim dhe e pyeti nëse ndihej mirë, por në zërin e saj kishin filluar drithmat e para të shqetësimit. Rëndom nuk rrinin kaq gjatë pa folur bashkë. Ai ngrihej më katër të mëngjesit dhe i shtynin orët duke folur sëbashku. Shpesh ajo rrinte diku mbrapa tij dhe e vështronte ndërsa ai rrufiste kafenë. Kur ai i lodhur thoshte mjaft, ajo ia ngulte sytë dhe ndiqte pa folur veprimet e tij. Kafshonte buzën e poshtme, e, ndërsa kokën e mënjanonte paksa, vështrimi mbetej peng i pyetjes, ndërsa pikëllimi shndërohej në padurim.
Nuk kishte shumë bagazhe, përkundrazi, në xhepa mbante vetëm (kaloi dorën sipër për t’u siguruar që ishte gjithmonë aty) çelësin USB, kuletën dhe pasaportën. Një roman i tërë, dyqind e më shumë faqe, o ndoshta më pak, të përmbledhura në një çelës USB. “Trillet e teknologjisë, - tha me vete dhe buzëqeshi i kënaqur.”. Mendoi kohën kur i mbante në dosje dhe dosjet nën sqetull. Të shtypura mbi një letër të verdhërimë e megjithatë ky lloj kujtimi zgjoi edhe nostalgji e ndërsa u mundua të çlirohej, ishte tepër vonë. Ndihej ngushtë nën putrat e tij, por jo aq sa ajo pyetje e mallkuar që lexonte në sytë e tij: Ç’dënim të pret përderisa trazon sipas dëshirës?”.
“Si thua ti?” - mërmëriti.
“Si them unë?”.
Është sërish Sibora dhe ai e quan të kotë t’i shpjegojë se qe duke folur me vete. Pastaj ajo do të lëshojë një tjetër përse dhe kështu do të nderet një dialog i pafund e pa kuptim. Ndaj edhe ndarja.
“Ç’vend është ky?” - pyet ajo.
“Ky? Vendi tënd.”.
“Vendi im?!.”
“Po.”.
“Nuk më kishe thënë.”.
“Është në ankth” - thotë me vete duke menduar përgjigjen e një pyetjeje tjetër të pamundur.
Gjatë gjithë kohës, qëkurse u njohën ai nuk i foli asnjëherë për vendin e tij. Ajo duhej ta kuptonte. Ai i tha se tashmë e tutje do ta quajë Sibora. “Sibora?” përsëriti ajo si një jehonë dhe ai duke qeshur e akuzoi se ia shkatërroi tërë përfytyrimet në vrullin e një orteku, ndaj të bënte kujdes, nuk duhej ta shqiptonte emrin e vet. Ajo e pa me dyshim por pranoi gjithçka sa ai shkruante....Si...R i vuri dorën në buzë. Ishte hera e parë që e prekte dhe ajo u hutua. E kuptoi që s’duhej ta shqiptonte më emrin e saj ndërsa ai po. Iu duk e habitëshme por nuk e mësoi kurrë përse. Pranoi kokulur çdo gjë, ngjarje, mendim, hidhërim, gëzim, çdo gjë që ai i afronte.
“Ky është vendi tënd. Dëgjon, të gjithë flasin të njëjtën gjuhë me ty.”.
“Po - përgjigjet - Ke të drejtë...Përse më solle këtu R?”.
“Do ta kuptosh edhe vetë.” I tha, ndërkaq kishin mbrritur te shtëpia botuese. Kur po ngjitnin shkallët e ajo e kap për krahu. Dridhet e tëra dhe nuk guxon të flasë. Ai shikon fytyrën e saj mehit. Nuk e kishte përshkruar diçka të tillë, madje nuk e kishte parashikuar. Mendoi se diçka të ngjashme duhet të ketë ndierë edhe Doruntina.
“R më ke sjellë këtu për të bërë ndarjen?”. Ai hesht. “Të lutem R, përgjigju ... të lutem...”.
“Po...Si...bo...ra.” e rrokjezon emrin ai.
Asaj i rrjedhin lotë të nxehtë.
“Ke frikë prej meje. Nga orteku im...ke frikë. Kaq më urren?
“Jo. Të dua dhe shumë madje.”.
“Atëhere...?”
“Sibora, duhet të kuptosh...du...”.
R nuk e mbaron fjalën. Ajo i ngjishet pas vetes dhe e shtrëngon fort duke dashur të rihyjë sërish brenda qenies së tij. Por ai e shtyn.
“Sibora...”.
“E the emrin tim të plotë. Oh, e the emrin tim të plotë R!”.
“Po.”.
“Atëhere është e vërtetë që më do.”.
“Po dhe shumë madje.”.
“Të lutem mos firmos ndarjen...nëse më do, mos firmos ndarjen R... Çdo të bëhet me mua? Përse më braktise?”.
“Oh, jo, nuk të braktisa. Ti do të jesh në kaq e kaq libra dhe shumë të rinj do të bien në dashuri me ty...besomë...”
“Besomë?! ... U zhgënjeva njëherë...”.
Ai i ktheu krahët, ndërsa ajo mbeti si një vegim diku mbrapa tij.
“Nuk duhet ta kthesh kokën mbrapa.” I tha vetes.
Avioni po ngrihej. Në ikje. R mendoi telefonatën e pak ditëve më parë. Ishte Lili Shanto’, një e njohura e tij që nga koha kur ishin studentë.
venerdì 2 dicembre 2011
lunedì 21 novembre 2011
Iscriviti a:
Post (Atom)