Frush. Mërmërimë. Tingujt
shkëputen nga laringu dhe synojnë rënien në tundje majtas djathtas. “Fryn erë,”
i thotë vetes në tonet e një korigjimi të mundshëm sepse gjethet shtyhen të
gjitha në të njëjtin drejtim dhe çdo majë peme kryen një rreth të vogël në
rrethinat e një rrafshi, lloj orbite, do të shtonte, por, e krahasuar me lëkundjen e kokës së të
dehurit, zbulon pse vjell.
Gjithçka tjetër kllapohet
nga rravgimi, sikundër maçoku i fqinjës. Djali i saj dëfrehet duke ia lidhur
bishtin pas qafës dhe kafsha e mjerë rrotullohet rreth vetes pa fund.
“Mirë që s’ka tru,” mërmëriti
herën e parë në oborr, kur ndaloi edhe ai për të soditur e për tu argëtuar, sëbashku
me turmën, me lojën e maçokut të gënjyer, sikundër tha dikush sepse...e kujton
bishtin e tij si mi, ndërsa për R ishte tjetër gjë. U ngjeth dhe kjo e bindi për
të sajtën herë që ajo skenë, për shumicën zbavitëse, përcillte diçka tjetër, më
shumë se një iluzion, sepse në një blitz përfytyrimi, njësoj si para një pasqyre çudibërëse, u shfaq një pamje tjetër e
fytyrës së tij. U tmerrua dhe hapat e parë i bëri kuturu, derisa gjeti drejtimin
e duhur. U kujtua se qe duke u kthyer në shtëpi.
“Keq ku ke tru,” përsëriti pak më parë, kur, për të lenë përshtypje ndryshe, u çua nga shtrati me hov, por iu soll dhoma rrotull. Nuk di nëse asaj i ra në sy. “Kanë mbetur shumë pak gjëra me tru,” flet duke baritur në siudhën me fije sintetike ku janë stampuar lule.
“Me tru ka shumë por me
arsye, ka pasur përherë e përherë vetëm një qenie,” thekson ajo. “Njeriu.
Përse?” pyet me një mirësjellje që zhduk një pjesë të bisedës së hamendësuar duke
e quajtur tërthorazi kotësi.
“Nuk e di. Dikur qe më e
thjeshtë. Sepse te e fundit, për jetën gjykojmë
dhe se historia nuk është gjë tjetër veç modele jete që i ndërtojmë dhe i prishim
duke shfaqur thelbin fëminor apo primitiv, parak, quaje si të duash," pohon indiferent. "Dikur. Në orare të caktuara qyteti i ngjante një deti ku batica dhe zbatica qe
rregullsi, në orët e para të mëngjesit, shumica e njerzve zbarkonte në rrugë,
shkonin në punë, pastaj qyteti fashitej. Lëvizjet ngjanin me puhitë apo dallgët
që ngriheshin për forcë zakoni. Mbasdite vonë, fillonte zbatica, ktheheshin nga
puna. Ndërmjetësia sërish qe pasojë e njohur. Sot, qyteti është përmbytur. S’ka një matës
niveli: nyelli, gjuri apo gryka. Sot, është faqe e enjtur nga një prajë dhëmballe. Ёshtë një
jetë pa skaje, përveç një zbehtësire pa ngjyrë që nuk të krijon mundësi gjykimi,
sikurse purpuri në perëndim.”
(E di? kur ishim studentë mallkonim: Të zëntë dhëmballa në kohë provimesh?!
Kam përshtypjen se e kam lexuar diku, thotë ajo.
Ashtu?
Sytë e tij mbushen me trishtim. Ky lloj pohimi, në thelb qortim dhe keqardhje bashkë, ngre një dyshim të madh mbi jetën e tij, njëherësh, hedh edhe një hije të rëndë mbi atë vetë duke e varur në çengelin e një pikpyetjeje, shkurt, i cënon edhe ekzistencën, por tashmë ndihet si kalimtari i kapur befas nga një rrebesh shiu në rrugë dhe i duhet të qulloset derisa të gjejë një strehë.
Gjysmë shekulli s’paska qenë i mjaftueshëm për t’i treguar kësaj vajze njëzet e kusur vjet, diçka të re?
Dikush që e ka emrin si ty, shton ajo, si ty, poooor ...
Kuptova.
Joooo! S'kisha asnjë qëllim të keq.
Përsa dorzanisë, për R është futja e një thike në një plagë të herëshme, sikundër një rrymë ajri e ftohtë që përshkon mushkritë, përmend bronket e rëna në letargji, dhe i shkund ato në një kollë frymëmarrëse. Edhe ajo thikë fillon ta grryejë me egërsi derisa. Kështu bën edhe në ato raste, kur llastika në qafën e çorapeve e shtrëngon fort. Minuta të tëra të kruajturi derisa thonjtë, pasi kanë prekur lëkurën me ashpërsi, fillojnë ta fshikin për të mos e acaruar më.) ...
Ajo hesht. “Ndoshta s’më kuptoi,” mendon, gjithsesi e gjykon si një çlirim prej një angazhimi vetiu, për të qenë i lidhur me të çdo sekondë. Kështu, e gjen më zbavitëse lojën e shqisave që ndryshojnë perceptim.
Muret anës rrugës, epen si gomë e shkrirë, R i mungon fryma e akullt, ngurtësuese, kazani me ujë të ftohtë ku kovaçit zhyt copën e hekurit të skuqur paq nga rrahja, për ta kundruar më pas çka sajuar, edhe ai duhet ta fiksojë përfytyrimin, për të krijuar një pikmbështetje të fortë për kalimtarët e rastit që të mos fundosen sikur shkelin torfë, apo mbi një sustë të vjetëruar, ndoshta të shpërdoruar, si e fqinjit. Gërmëret aq shumë sa ai, i besdisur kaq herë, në një prej ditëve çfardo, vendosi t’i japë fund.
“Jam i bindur që bën
seks,” i tha gruas. Pikasje. Sepse njëherësh dëgjohej edhe një ngërthim klithmash e pasthirmash, e ndoshta do të kishte vrarë veten sikur mendimi pasues, rëndom, vlerësuesi, të kishte pluskuar në sipërfaqe në formën e një habije. Ndoshta.
“E pastaj?” tha ajo
moskokçarëse. Në çastin që R u mat ta godasë murin me grusht, por krahu i mbeti në ajër sepse
ajo kundërshtoi, madje këmbënguli kaq shumë sa e habiti. “Nuk është puna tonë...
ndoshta, s’është punë për ne, dhe njeriu priret ta anulojë diçka të tillë nga
realiteti,” tha por këtë rradhë në frazën e saj nënkuptimi rroi në
shumllojshmëri hidre. Fillimisht e mori si një dëshirë për dashuri dhe zgjati dorën për
ta ledhatuar, por ajo u shmang.
"U pre një kokë por dolën dy," i tha vetes ndërkohë u përqëndrua për të dëgjuar, shpjegimet dhe arsyen e keqkuptimit sepse ajo pohoi akoma më parë se diçka e tillë ndodh kur s'është në gjendje ta pranojë. Pra, ai, nuk e pati mendjen? Frazë shkatërruese.
“S’është faji i tij por i arkitektit dhe ndërtuesit, kursejnë duke i bërë muret maestro aq të hollë sa edhe dihatja më e lehtë i përçon.”
"U pre një kokë por dolën dy," i tha vetes ndërkohë u përqëndrua për të dëgjuar, shpjegimet dhe arsyen e keqkuptimit sepse ajo pohoi akoma më parë se diçka e tillë ndodh kur s'është në gjendje ta pranojë. Pra, ai, nuk e pati mendjen? Frazë shkatërruese.
“S’është faji i tij por i arkitektit dhe ndërtuesit, kursejnë duke i bërë muret maestro aq të hollë sa edhe dihatja më e lehtë i përçon.”
Mbeti keq, sepse ajo ishte
gruaja e tij. Ndoshta u tregua e mençur sepse arriti brenda një pulitje sysh të
përfshijë fraza të ndryshme, të shpalosë emocione e ndjenja, e njëherësh të
tejbartet duke i ndrydhur sërish brenda qenies e pastaj të buzëqeshë si dikush që
i shpëton rrezikut duke kapërcyer një hendek përtej të cilit ndjekësi s'mund. Pra,
ajo kënaqej dhe ushqente fantazinë e saj, ndërkohë ai përfytyroi një goditje të
beftë, shtypëse, sikurse bën me mizat pensionisti që shëlleret në diell, në
ballkon, i veshur me pantallona të shkurtra, kërcinjtë e tij, tashmë të tharë
si karthje dushku, do tu mjaftojë një përshkënditje që të shkrumbohen. R vuri
re se nuk e ndante vrarësen e mizave nga dora. Herë herë godiste lehtë, me një
lëvizje gati mekanike, këllqet e tij.Gjest gjerarkësh.
“R, nesër prishet koha,” thotë
ai me një zë disi të ngjirur.
“Ashtu? Pse? Të dhembin
kocat?”
“Jo. Mizat pickojnë,” ia
kthen tjetri në picërrim sysh.
“Ndaj i vret?”
“Jo, i vras sepse janë
miza.”
Fillimisht, dialogu iu duk i
mërzitshëm në përsëritjet e veta, aq sa për shpoti e përfytyronte si një pllakë
gramafoni të vjetër, gjilpëra i ndiqte vijat por mblidhte pluhur në majën e saj, kjo, i kujtonte lokomotivat e filmave në vendet e ftohta me atë buzën metalike të
shpërvjelë si të viçit, përpara, që e shtyn dëborën në të dy anët, ndërsa treni rrëshqet
mbi binarë, s'ndodh e njëjta gjë me majën e gjilpërës së gramafonit,
ngec si këmbësori në një rrugë të pashtruar në ditë me shi, "si sot" mendon, edhe pse qëmton, sërish balta i
ngjyen këpucët anëve duke lënë përshtypjen e mustaqeve që përshkojnë në gjithë gjatësinë paksa sipër nofullave ... Orient Ekspres ... ha ha... qetësohen kur mbrijnë rrëzë
veshëve. Vonë e kuptoi se çdo gjë lidhej me ecurinë e
politikës. I pëlqen ai plak dhe alegoria e tij edhe pse ende sot e kësaj dite nuk
e di se kë përfaqësojnë mizat, ata - turmën, apo politikën. Nuk guxon ta pyesë, por e
gjykon në thelbin e mendimit të plakut zgjidhjen rrënjësore.
“Ёshtë çfarë na duhet,
zgjidhja e njëherë e mirës,” i thotë vetes i pushtuar nga dëshira për t’i
fshirë disa përmasa të jetës.
Në tërësi krijohet një
gravurë e rëndë prej allçie, pesha e të cilës zbutet nga ngjyrat e theksuara që
fshehin vlerën e dyshimtë. Shiten me shumicë nëpër dyqanet e dhuratave
artistike. Kundërshtia i enemizon mendjen, pohon shpeshtësinë dhe përfshin
thuajse të gjitha shkallët e jetës së tyre. Vërdalloset një përqindje e lartë zvetënimi
që ka molepsur qenien njerëzore dhe ai ndihet fajtor. Ndoshta historia e tij kishte mbaruar kohë më parë, ndodh edhe kështu. Shumë para se mërmërima e tij, thuajse adhuruese, për fqinjin: Ku e gjen fuqinë?!të cilën kujtoi se e kishte mbytur, në fakt ajo qe ngjitur pas laringut, gëlbazë e një kolle të vjetër, pjellë edhe ajo e një pleviti akoma më të vjetër.
I dehuri, i vetmi që nuk
ngec në atë rrjetë fijesh të padukëshme të një arkitekture të ndërlikuar mendimesh
njohëse, ku figura të përkohëshme, tashmë fanepsje, treten, sikurse kandrat e prangosura
në një butësi mashtruese, ndoshta si mëtuesit e Penelopës, peng i ahengut. Nga
vrimat e hundës shfryn duhma alkooli. Prej marrjegojës tingujt zvarriten, fillimisht
të pakuptueshëm pastaj si një makinë e prishur për fat në zbritje, i mjafton e
shtyra për të vazhduar udhëtimin, R përqendrohet, ndoshta duhet ta ngjitë
veshin pas xhamit, kështu bëlbëzimat kalojnë drejtpërdrejt e te kërmilli që bën
përzgjedhjen, ndërkohë dëgjon shkoqur vargjet e një kënge të njohur sarhoshësh:
Nëma thikën të pres mollën
Jorgjica, Jorgjica,
se përndryshe do pres dorën
Jorgjica Jorgjica...
Në djall! Sikur të presësh
kokën ndoshta do të jetë më mirë! Pastaj Diçka mërmërit. Ndoshta pyet: Pse më
vërdalloset koka? Shembull zgjuarsie dhe marrëzie, njëherësh. I marrë, sepse
kërkon mbështetje paralele, i mençur, sepse pyet dhe fjala vërdallos, tashmë e
ka përfshirë në mënyrë dialektike sikurse lulet mishngrënëse kandrën që joshet
nga ngjyrat.
R.Koçiu
Të drejtat janë të autorit.

