lunedì 23 gennaio 2012

Dihatjet e Tiranes

Duke pirë një birrë me kërnacka korçe te tymka në krye të rrugës së Kavajës, aty afër qendrës, më tërhoqi vemendjen një foto e Tiranës, përkundrazi ishin tre të tilla të futura në kornizë, e që pasqyronin të ngurtësuar njëherë e mirë...(është vërtet kështu?) tre periudha të ndryshme të qytetit: Njëra vitet 30-të, e dyta në vitet shtatëdhjetë dhe e treta e kohëve të sotme. Ajo e viteve 30 u përjashtua vetiu nga vetdija ime thjesht për faktin se nuk ruan asnjëlloj përvoje vetiake. Ndërkohë po shikoja me njëfarë malli Tiranën e asaj kohe, gjelbërimin që mbulonte pothuaj gjithë qytetin e që e rendiste në vendin e dytë në mos gaboj në Europë. Ballafaqimi lindi vetiu sikundër edhe një lëvizje në kohë e padëshiruar që po më mbante peng të pezullisë. Ula kokën dhe pashë këpucën, nëse posht shuallit ndodhej ndonjë flutur e mjerë e shtypur nga pakujdesia ime. Ishte një gjest që nuk më përkiste, por që ndoshta më dha motivin për të cilin Ray Bradbury shkruajti tregimin “Oshëtimë gjëmimi.”.
“... E ngjeshur në baltë, duke përhapur një dritëz të gjelbërt, të artë dhe të zezë, ishte një flutur, mjaft e bukur, dhe mjaft e vdekur. (....)
Ra përdhe, diçka e mrekullueshme, diçka tepër po tepër e vogël që mund të pështjellonte baraspeshën dhe shkatërronte një sërë qeniesh të tjera të vogla e më pas të qenie më të mëdha, e më tej qenie gjigande, nëpërmjet viteve dhe kohës...”. R.B. Oshëtimë gjëmimi. 1952.
Meqënëse kam lexuar mjaft për kaosin, dikur edhe shkruajta diçka që fizikantë të “nderuar” shqiptarë u kundërvunë duke zbuluar paditurine tyre në fjalë, për kërshëri them se pikërisht “pasoja flutur” e marrë nga ky tregim tashmë është bërë parulla e shkencës së kaosit. Për të dhënë një përfytyrim të thjeshtë e të kapshëm nga të gjithë teoria e kaosit thotë se nëse rreh krahët një flutur në Kinë shkakton një uragan në Meksikë. Pra, nëse, për një mundësi, apo thjesht për fantazi, kthehemi në të kaluarën, vrasja e një fluture, gjë kaq e shpërfillëshme nga logjika tonë, përfaqëson për të ardhmen dy gjendje krejt të ndryshme të të njëjtës gjithësi, njëra me flutur dhe tjetra jo.
Isha duke u endur në këto mendime dhe kërkoja një pikë ekuilibri ose prehjeje duke i parë sa njërën pamje aq edhe tjetrën. Në fakt njëmendësinë e dytë e kisha përreth, isha unë dhe në këtë çast hutimi mendova se dikush duhej të kishte shkelur një flutur e sikundër personazhi i tregimit që kur u kthye nga udhëtimi (safari) gjeti tjetër president në amerikë nga ai që fitoi zgjedhjet, madje edhe emri i shoqërisë së udhëtimeve kishte ndryshuar, deri edhe gjuha. I kapluar nga këto mendime të turbullta që më mbanin pre të ankthit, po mendoja se ndonjë këmbë e pakujdesëshme ka shkelur mbi gjelbërimin e Tiranës për të parë sot një mori tullash, betoni, fijesh elektrike, që enden në qytet e që të thonë se ka ndryshuar edhe merimanga. Ajo krijesa aq e brishtë dhe e bukur që guxoi të matej dikur me perëndeshën Athina e që për punën e saj të hollë, plot mjeshtëri e bukuri, do të ndëshkohej duke u kthyer në një insekt, dhe jetën do ta kalonte e varur gjithmonë në një fill, tashmë nuk është më. Madje as në qoshet më të errëta të shtëpisë. Ka aq pluhur sa ... ka aq pluhur sa...(Çelentano do të thoshte; Pikë. Këtu mbaron fraza). Tashmë metamorfoza është akoma më e madhe. Ndoshta gara me përbindëshin shumkokësh “beton – çimento, tulla, gurë, dhera e gjëra të tjera – alias plehra” e ndëshkoi duke e shndëruar në një insekt mekanik që nder fije elektrike, kabllo, tela gjithfarësh e që nuk janë flokët e trazuar nga era të një vajze, por prerje dhe shënim i tërë hapësirave të mundëshme, kryq e tërthor, mbytje, shtrëngim frymëmarrjeje. Fëmijë mos ngrini balona! Ç’janë balonat? Pikërisht, ndaj mos i ngrini. Para se të hedhësh një hap në rrugë duhet ta matësh mirë sepse askush nga shoferët nuk ndalon edhe kur je në vijat e bardha edhe kur semafori ndizet i gjelbër për ty, edhe kur kalon një grua shtatzënë, një me fëmijë për dore apo një plak që i dhembin gjymtyrët. Jo. Ka gjithmonë nga ata që sfidojnë jetën. Një mospërfillje e pakuptueshme. Ndoshta pasojë e kësaj rritjeje të shpërpjestuar. Në Tiranë mund të gjesh gjithçka, përveç shpirt njeriu. Vlen pak. Po aq pak sa edhe koshat e mbeturinave që mungojnë rrugës. Provoni të përshkoni rrugën e Durrësit, të Kavajës e kudo dhe kur të gjeni një kosh mbeturinash, mos hidhni gjë, ruajeni për mostër dhe jini të lutur t’i mbani gjërat që nuk ju duhen në xhepa.



Në mbrëmje duke tymosur një cigare në ballkon, nga kati i shtatë hapej një horizont që ta ngulte përfundimisht trishtimin në shpirt. Betoni po ngjitej rrëzë Dajtit. “Është vetëm çështje kohe – mendova, - të ndryshojë çfarë dikur quhej ballkoni i Tiranës, të quhet thjesht hajat. Pastaj përfytyrova njerëz që në vend të qeleshes së bardhë shpesh prej mjegulle e po kaq prej prej bore do t’i ngjeshin një dorë çimento e do të presin të mbijë diçka...
Është vetëm çështje kohe – përsërita.

giovedì 8 dicembre 2011

Ndarja e Siborës...



Kur doli nga avioni, në aeroportin e Rinasit, në ardhje, (nuk arrin të përshtatet me tjetër emër dhe thotë se fshati është bërë i pavdekshëm e ndoshta i njohur në të gjitha ato vende për ku avionët ngrihen në fluturim) përfshiu me një vështrim bosh hapësirën përreth por një çast më pas e kundërshtoi veten sepse i tha se nuk është kaq bosh përderisa jo gjithçka hyn brenda. Ditën e quajti të zakontë dhe në këtë mënyrë mundi të pohojë në doganë diçka të përafërt, por që shkaktoi vetëm një buzëqeshje të mpirë të policit. Tha: “Ja përse nuk mbaj mend ndonjë gjë të veçantë nga koha e Tiranës.”. Pastaj e kuptoi se padashur kishte filluar të pengonte ngutjen e të tjerëve. Matet të thotë se Dajti është aty, dy hapa larg, nuk ka lëvizur nga vendi, ndaj s’ka përse...Por ajo e pyeti papritur dhe ai u gjend i papërgatitur.
“Mirë ndihesh?”.
 Sytë e saj çuditërisht të mëdhenj kishin marrë një tjetër nuancë. Ndërsa flet, kthehet nga ai për ta parë, mendon se janë e vetmja gjë që bien në sy nga tiparet e saj, pastaj ndryshon mendim. Çdo gjë është stisur përreth syve të saj, hunda, buzët e mishta madje edhe ngjyra e fytyrës dhe e gjithë trupit. Njëjtësia e ngjyrës i le të mendojë se hollohet diku nën lëkurë dhe pastaj shpërndahet në të gjithë trupin duke shfrytëzuar rrjetën e dendur të kapilarëve, “ndaj është kaq e butë në të prekur, - thotë me vete i habitur ngaqë nuk i kishte shkuar ndërmend diçka e ngjashme.”. Lëkura duket sikur e mbulon atë trup të brishtë femre vetëm për të thithur çfarë çlirojnë poret kur ndrydhen nga emocionet... duhej t’i kishte thënë t’i pastronte nga ngjyrosësi...i kuqi...buzët, mërmërin. Ajo buzëqesh i thotë se mund ta bëjë nga çasti në çast mjafton që ai ta puthë.
“Mund të më puthësh R?”.
Ai e shikon dhe për pak sa nuk i tha se është çmendur ndoshta? Por do qe njësoj sikur të pohonte marrinë e vet. Duhej t’i thoshte se nuk i përkiste dhe se kishin ardhur pikërisht për të bërë ndarje por heq dorë sepse kjo gjë do ta shtonte më tepër dhimbjen. Ishte një femër tepër e ndjeshme. Ajo nuk dinte gjë për arsyen e udhëtimit. Ndaj ia përcolli heshtjes dhe vendosi tre pika reminishence. Kështu do të fitonte njëfarë kohe. Pikërisht koha ishte problemi më i madh. Kujton se vetëm pak sekonda qëndroi në krye të shkallëve, aq sa për të thithur ajrin e njohur e për të përshkuar me vështrim përbledhës gjithçka. E ndoshta ky ka qenë edhe shkaku që ajo e kuptoi si një ngurrim dhe e pyeti nëse ndihej mirë, por në zërin e saj kishin filluar drithmat e para të shqetësimit. Rëndom nuk rrinin kaq gjatë pa folur bashkë. Ai ngrihej më katër të mëngjesit dhe i shtynin orët duke folur sëbashku. Shpesh ajo rrinte diku mbrapa tij dhe e vështronte ndërsa ai rrufiste kafenë. Kur ai i lodhur thoshte mjaft, ajo ia ngulte sytë dhe ndiqte pa folur veprimet e tij. Kafshonte buzën e poshtme, e, ndërsa kokën e mënjanonte paksa, vështrimi mbetej peng i pyetjes, ndërsa pikëllimi shndërohej në padurim.
Nuk kishte shumë bagazhe, përkundrazi, në xhepa mbante vetëm (kaloi dorën sipër për t’u siguruar që ishte gjithmonë aty) çelësin USB, kuletën dhe pasaportën. Një roman i tërë, dyqind e më shumë faqe, o ndoshta më pak, të përmbledhura në një çelës USB. “Trillet e teknologjisë, - tha me vete dhe buzëqeshi i kënaqur.”. Mendoi kohën kur i mbante në dosje dhe dosjet nën sqetull. Të shtypura mbi një letër të verdhërimë e megjithatë ky lloj kujtimi zgjoi edhe nostalgji e ndërsa u mundua të çlirohej, ishte tepër vonë. Ndihej ngushtë nën putrat e tij, por jo aq sa ajo pyetje e mallkuar që lexonte në sytë e tij: Ç’dënim të pret përderisa trazon sipas dëshirës?”.
“Si thua ti?” - mërmëriti.
“Si them unë?”.
Është sërish Sibora dhe ai e quan të kotë t’i shpjegojë se qe duke folur me vete. Pastaj ajo do të lëshojë një tjetër përse dhe kështu do të nderet një dialog i pafund e pa kuptim. Ndaj edhe ndarja.
“Ç’vend është ky?” - pyet ajo.
“Ky? Vendi tënd.”.
“Vendi im?!.”
“Po.”.
“Nuk më kishe thënë.”.
“Është në ankth” - thotë me vete duke menduar përgjigjen e një pyetjeje tjetër të pamundur.
Gjatë gjithë kohës, qëkurse u njohën ai nuk i foli asnjëherë për vendin e tij. Ajo duhej ta kuptonte. Ai i tha se tashmë e tutje do ta quajë Sibora. “Sibora?” përsëriti ajo si një jehonë dhe ai duke qeshur e akuzoi se ia shkatërroi tërë përfytyrimet në vrullin e një orteku, ndaj të bënte kujdes, nuk duhej ta shqiptonte emrin e vet. Ajo e pa me dyshim por pranoi gjithçka sa ai shkruante....Si...R i vuri dorën në buzë. Ishte hera e parë që e prekte dhe ajo u hutua. E kuptoi që s’duhej ta shqiptonte më emrin e saj ndërsa ai po. Iu duk e habitëshme por nuk e mësoi kurrë përse. Pranoi kokulur çdo gjë, ngjarje, mendim, hidhërim, gëzim, çdo gjë që ai i afronte.
“Ky është vendi tënd. Dëgjon, të gjithë flasin të njëjtën gjuhë me ty.”.
“Po - përgjigjet - Ke të drejtë...Përse më solle këtu R?”.
“Do ta kuptosh edhe vetë.” I tha, ndërkaq kishin mbrritur te shtëpia botuese. Kur po ngjitnin shkallët e ajo e kap për krahu. Dridhet e tëra dhe nuk guxon të flasë. Ai shikon fytyrën e saj mehit. Nuk e kishte përshkruar diçka të tillë, madje nuk e kishte parashikuar. Mendoi se diçka të ngjashme duhet të ketë ndierë edhe Doruntina.
“R më ke sjellë këtu për të bërë ndarjen?”. Ai hesht. “Të lutem R, përgjigju ... të lutem...”.
“Po...Si...bo...ra.” e rrokjezon emrin ai.
Asaj i rrjedhin lotë të nxehtë.
“Ke frikë prej meje. Nga orteku im...ke frikë. Kaq më urren?
“Jo. Të dua dhe shumë madje.”.
“Atëhere...?”
“Sibora, duhet të kuptosh...du...”.
R nuk e mbaron fjalën. Ajo i ngjishet pas vetes dhe e shtrëngon fort duke dashur të rihyjë sërish brenda qenies së tij. Por ai e shtyn.
“Sibora...”.
“E the emrin tim të plotë. Oh, e the emrin tim të plotë R!”.
“Po.”.
“Atëhere është e vërtetë që më do.”.
“Po dhe shumë madje.”.
“Të lutem mos firmos ndarjen...nëse më do, mos firmos ndarjen R... Çdo të bëhet me mua? Përse më braktise?”.
“Oh, jo, nuk të braktisa. Ti do të jesh në kaq e kaq libra dhe shumë të rinj do të bien në dashuri me ty...besomë...”
“Besomë?! ... U zhgënjeva njëherë...”.
Ai i ktheu krahët, ndërsa ajo mbeti si një vegim diku mbrapa tij.
“Nuk duhet ta kthesh kokën mbrapa.” I tha vetes.
Avioni po ngrihej. Në ikje. R mendoi telefonatën e pak ditëve më parë. Ishte Lili Shanto’, një e njohura e tij që nga koha kur ishin studentë.

sabato 12 novembre 2011

Remo Koçiu "Solitary man"(njeriu i vetmuar) fragment.

Frynte një erë Vagneriane në qenien e tij. Rrënim i vërtetë i linjës primtive që sillte në jetë rregullisht të njëjtën gjë të parashikuar. Rëndomësi postulatesh gjithsesi të shëmtuar, një pjesë të trashëguar e një pjesë të lyer me bojë sa për të mbuluar mykun e fshehur ndryshkun. Por edhe ndonjë gje e re kur shpëtonte dhe shfaqej papritur shumë shpejt kaplohej nga një ngathtësi në simptomat e para të ulokësisë. Të ngujuar brenda një bote putanash ku nuk ka dallim gjinia e vetmja rrugë nuk është perspektiva e shëtitores kryesor por ndonjë gotë duke parë nga të gjitha anët me plogështi, derisa ndonjë vajzë, fytyrë e re që kalon para ose mashkull që i dëshpëron shtëpiaket, e ndryshon ajrin dhe heq pluhurin e mëveshtisë. Sytë lëshojnë një dritë të njelmët, të gjelbër, fosforeshente si ajo e maçokut natën që ka ndaluar në vend dhe nuk bën asnjë hap pa vendosur pak rregull në një botë kaotike. Brenda fshehin ulurima por kjo nuk është në modë. Çfarë është moda? Molepsje e përgjithëshme dhe Z mund të dalë prej saj vetëm pas një shkatërrimi thuajse të plotë morfologjik, që ai duhet ta shfrytëzojë për të klonuar diçka të ngjashme por jo të njëjtë, diçka që duhet të tingëllojë, përshembull, si Ali Bebe në vend të Ali Baba. S’mund ta realizojë pa hequr qafe të qeshurën e Valkirieve që mbush horizontin gjithandej. Boshësinë ku fryjnë erërat shpjegon praninë e tyre. Zbrazëti qenieje që ata përpiqen ta mbushin me gjithfarë mënyrash. Një takim me Vagnerin do t’i çonte te ideja fillestare, por është nëmos pamundësie. Kështuqë kur pyeti: “A është e mundur një formë të qeni ku ti të mos jesh më ti, ku të humbësh perceptimin e vetes dhe çdo ndjeshmëri?” - ruan në fytyrë gjendjen e një acarimi molepsës e që përkohësisht e mpiu dëshirën e të tjerëve për ta ndjekur.
Dy shokët e ngushtë nuk kthyen përgjigje. Të paktën menjëherë. Me siguri e menduan si një thjesht mënyrë për të shprehur vuajtjen ose përpjekje për ta zhvendosur në një botë tjetër ku të mos ketë të njëjtin ndikim.
Z mendon se është një pak nga të dyja.
“Njeriu synon vetshkatërimin për prirje” tha Pjata e Tretë pa e fshehur tonin e qortimit që shoqëron më shumë fjalët se sa brendinë.
Vonesa e ndërhyrjes së A, dukej se lidhej me urën, nuk po ia ndante sytë. Linte përshtypjen se qe duke pritur ndonjë ndodhi të jashtrradhës e nuk po vendoste nëse duhej të fliste para apo pas shfaqjes. Z, mundohej edhe ai, të hynte në rrjedhën e mendimeve të shokut, por i duhej një shenjë udhrrëfyese, si tabela e ngulur buzë këmbësores dhe polici i trafikut disa metro më tej, nën një emërues të përbashkët. Ura si viza e thyesës posht këmbëve. Në hapësirën midis tyre, e futur në kllapa, mbarset kotësia. Z vizaton çdolloj figure gjeometrike, mjafton që të mos jetë me origjinë euklidiane sepse kjo do ta anulonte ekzistencën e Pikasosë. Mundohet të nxjerrë një përfundim sa më asnjanës duke parë fytyrën e ngrysur të shokut. Thotë se i ngjan një nate me shi, kur piklat e argjendëta nuk duken por ndihen sepse gjatë rënies ato shndërohen në një rrjetë lagështie ku mbeten të gjithë ata që janë jashtë, ndërkohë ata që - si ai jo - janë në shtëpi, shkrihen ngadalë dhe heshtur të brejtur nga pëshpërimat e fqinjëve që i përshkojnë muret pasi e kanë ndryshuar paraqitjen e atomeve për një takim të jashtzakonshëm me një vetvete tjetërlloj. “Edhe milingonat flasin” tha një natë vere i kllapuar nga një mall përvëlues për babanë. Hapi dritaren kat e kat dhe përfshiu me shikim errësirën që e sjell natën rregullisht në qytet, të kapur për dore e duke e hequr zvarrë, sepse u trembet dritave si një fëmijë tekanjoz çerdhes.
Dhe kur A shqiptoi ngadalë e mjaft shkoqur se në thelb femra dhe ura janë njësoj, sërish u desh të shtjellohej sepse një përfytyrim i lirë në kushtet e një vërshimi ujrash të turbullta, le pak për të dëshiruar. Trungje e gjithfarë gjërash përplasen te këmbët e saj me një zhurmërimë të mbytur. Kjo gjë ishte e tepërt për imagjinatën kur i kërkohej një femër me mish e kocka dhe veçanërisht nëse synohej seks.
“E bërë për të kaluar sipër saj ose midis këmbëve. Kur vërshimi është i gjithanshëm, mund edhe të shkatërrohet ... Ka pak gjasa.” Sqaron A.
Mund t’i kishte rënë më shkurt. Ishte një e folur parabolike dhe diçka e tillë i zhyti në heshtje. A, mund t’i kishte rënë më shkurt duke i krijuar hapësirë Z, për ta shpërfillur në mirkuptim, sikur të mos i çponte hundën athëtira e një akuze të tërthortë, duhmë peshku në pazar në kohën kur zusha i djersit sqetullat. Shitësi, përdor një tufë selinoje si bisht kali për të mbajtur mizat larg. Thotë se janë të padrejtë me mizat. E kalojnë shumicën e jetës së tyre në gjendje larve. Imagjinoni sikur ne ta kalonim shumicën e kohës në barkun e nënës dhe pastaj të lindnim për të vdekur dhjetë ditë më pas, vetëm e vetëm sepse djepi tonë do të kishte një vrimë nga mund të shtrydhej helm kuçedre. A nuk është tmerr? Ujë për të malaksur sikurse djersa për të ruajtur të freskët lëkurën e trupit dhe parfum ose kremëra që zhdukin erën e keqe si të qepës nga nën sqetullat. Tepër artificiale. Zhduk mundësinë e të ekzistuarit në ngjashmëri. Z nuk e fsheh keqardhjen. Mendon se tashmë çasti më i bukur i njëzetekatërorëshit u prish. Koha kur dielli bie dhe dritat marrin në dorë situatën me nge, rreth tyre vërtiten kandra të ndryshme, ndërsa moshatarët e të tjerë, të të gjitha moshave, fillojnë të mbushin këmbësoret, lokalet, parqet ose pishinat. Të gjitha i shkatërroi A. Thuhej se dikur Tirana varej në dy çaste të pëlqyera; mëngjesi herët, kur rrugët lageshin; lulet nguteshin të hapnin gonxhet për të çliruar mirzën dehëse dhe ngrysja, kur barlulishtet mbusheshin plot për të shijuar birrën e freskët që mbaronte në pak orë. Mbrëmja ishte pre e një romantizmi klasik. Rridhte shtruar në boulevardin kryesor. Por pasmbrëmja krijonte qoshe të errëta ku çiftet e dashuruar thurnin intimitetin e tyre. Tashmë mjegulla e hollë që vesh majën e Dajtit është njësoj si cohat e tejdukëshme të fustaneve. Kasten. Si për të thënë se këtu korja e tokës është shumë e hollë. Ndërsa fundet mini vishen për të theksuar intrigën dhe nxitur më shumë se epshin, neologjizma erotike. “Dëshiroj të jesh statujë sheqeri” i tha një vajze që e njohu në palzh, natën dhe shtrirë në gurët e bardhë. “Përse sheqeri?” gjeti kohë të pyeste ajo. “Sepse kështu tretesh e tëra në gojën time”. Ajo ishte dhënë mes gulçesh që dukej sikur kërkonin të mbytnin dallgët e detit. Tatuazhet në kyçin e këmbës, të duarve, unazat e varura në kërthizë nuk ishin gjë tjetër veç një pjesë e lakuriqësisë që së shndëruar në copra mozaikësh që duhen plotësuar. Këtu qendron marifeti. Sepse kur vështrimi kalon disa herë gjoja për të ditur çfarë figurohet, një kumt i përcjellë me pëshpërimë grah çdo lloj dëshire drejt realizimit e kushtëzuar prej guximit që përmblidhet e tëra te shprehja; ia vlen një tegel apo jo? Janë bërë enkas për këtë gjë. Një lloj reklame joshëse. Bukuroshja e Durrësit, ndodhet tjetërkund ... eja ta zbulojmë sëbashku. Ose, qafa e shtamës që nuk është si qafa e sisëve ku mund të futësh gjuhën dhe të lëpish kjomë. E kujt i krisi se pinte ujë një plakaruqe si nana mbretneshë, kur atyre do t’ju pëlqente më shumë gryka e shisheve të birrës ku kapen si fëmija pas thithkës së gjirit?
...
Seshpejti liber
FLM

Autoironia e një poeti. (Prirje e pergjitheshme e poezise se Shefki Mekes - nje shenim i shkurter nga Remo Koçiu)

              Poezia është antropologjia e përcjellë nëpërmjet metaforës. Rrallë ndesh një poet që autoironinë ta shndërojë në poezi. Përgjithësisht të gjithë i shmangen si djalli temjanit, por pikërisht kjo gjë e josh Shefkiun që shikon mbrapa pasqyrës i bindur se ashtu, duke skërmitur shtresën mashtruese, mund të kuptojë të vërtetën e jetës së sofistikuar tashmë në një pafundësi shfaqjesh. Zbulon çfarë mbulon shtresa e mërkurit njësoj si shtresa e kremit mbi një fytyrë të vrarë nga trishtimi, lumturia realizimet dhe dështimet. Poezia “Në tramvaj” Duket sikur na thotë jo çdo gjë që ndrin është ar – si të ketë gëlltitur një litër vernik. Jetë e konservuar në vaj pjepri. Kundërpozicion figurash. Njëmendësi që ngutet drejt pasigurisë. Mënyrëzimi fizik jo i fjalës por i përfytyrimit e që paraqitet si një shtrembërim sepse na befason me kthesat e papritura, çfarë të del përpara edhe pse mund të kesh një udhëheqës satelitor. Thelbi autoironik i poezisë së Mekës përkufizohet si braktisje e asaj çka quhet logjikë e përbashkët. Kur thashë se Shefkiu pëlqen të shikojë mbrapa pasqyrës është një zgjedhje e mençur sepse vetëm në këtë mënyrë ai mund të pohojë pa e plagosur veten: “Ajo e di që s’jam i zgjuar/se lexon monolgun e syve të mij...” “Libri”, e ndërkohë të provokojë për të nxjerrë në pah çfarë ana e parme e pasqyrës e tregon njësoj, të thotë se ai rrafshim njëpërmasor fsheh hipokrizinë e qenies njerëzore që e ka shndëruar dashurinë në interes. (Apo ke harruar brekët dhe kuletën e fryrë...tek dhoma ime e gjumit?). Padyshim ajo që të bën përshtypje është vërshimi thuajse përmbytës i fjalëve, duken sikur shkojnë me dëshirë te poezia e tij, shkojnë vetë, pa i kërkuar dhe kjo shpjegon edhe larminë e tyre edhe brenda një poezie të bindura se nuk i kërcënon përsëritja.
Nuk po zgjatem më tej por po fut vetëm disa prej vjershave të tij duke i uruar suksese në krijimtari.

Disa poezi nga Shefki Meka.

NË TRAMVAJ...
Shitësi çehreçalltisur, i ndritur
si të ketë gëlltitur një litër vernik
Një farë femre buzëpërzhitur skaj më skaj
mbllaçit kandilë deti,
të konservuara në vaj pjepri
S'i ve faj atij, s'i ve faj asaj...
Zyrtari përbri s'ka më fuqi,
ngaqë ka plotësuar normën ditore në internet:
tre masturbime...dhe një rryshfet
Më tej një sanitare e sëmurë ka mall për barrelën
e sajon aty për aty me brinjët e saj, për ibret!
S'i ve faj atij, s'i ve faj asaj...
Unë, fajtori i paparë,
në tramvaj

*  *  *

LIBRI...
I jam qepur asaj femre!
Ajo e di që s'jam i zgjuar,
se lexon monologun e syve të mi
I ngjall neveri protagonisti i ri,
gjysmëdjall-gjysmënjeri,
gjer në çiltërsi...
Në kapitullin e pabotuar
veshja-zhveshja e pemëve i josh erërat
Gjinkalla gjen gjëkafshë për të festuar
gjatë gjumit dimëror:
Vjegën e ëndërruar të pranverës së dashuruar

a – Në vargun e fundit në vend të fjalës “vjegë” ka qenë fjala “Preteks” që unë e zëvendësova me shqipen. Shpresoj që autori të mos e marrë si një ndërhyrje.

*  *  *

DYSHIM...
Po qeras ca shokë
Tani me siguri, me duan(!)
Në bisedë e sipër i pyes:
Cili prej jush, gruan e vet, s'e ka tradhëtuar,
ose s'ka vjedhur?
Njëri brof në këmbë i alarmuar
Ti je burrë, - ia pres - e meriton dopion e rumit!
(Apo ke harruar brekët dhe kuletën e fryrë...
tek dhoma ime e gjumit?)

*  *  *

DËBORE...
Dëbora si qefin mbulon makinat,
lind qyteti primitiv...
Burri i borës
vetezgjidhet pushtetas ekzekutiv
Lejon dashuritë e ndaluara
dhe dielli s'i shkrin më gjurmët
e shoqeve të çvirgjëruara...
I pe ç'bënë prapa shkurreve, mëllenjë,
ti mjellmë i pe...
Ç'sekret dimëror?!
E dimë ne...
Tani që e tashmja u bë dje,
flakni të fshehtat përmbi re
të bëhen ortek vetëm atje,
por nga maja e Everestit i lëshon
poeti që mendon me zë...
S'ka fre!...
Pastaj shurron emrin e tij mbi dëborë
E kënaq ai fenomen natyror!

*  *  *

HALLKAT...
Hallkat e halleve
shtërngojnë errësirën bregdetare
Nisem drejt perendimit,
por këmbët s'më bëjnë fare...
Prijnë,
hëna e zbehtë,
shpirti im çaplehtë,
dhe...vala e beftë!
Vetëmbytje?
Çne, bekim!
Trinitet pro-kundra-abstenim,
ose, thjeshtë, shaka me kripë
sefte, në agim
Qesh dielli për hatrin tim
Mandej, hallkat e halleve shkrin

*  *  *

PAPUÇJA
Një papuçe kish qyqari
E mbathte kur milte dhentë,
kur lidhte qentë
kur takonte vasha,
kur vadiste preshtë...
Madje la amanet...
Po e varrosin veç me papuçen e rrumbullakët,
në tokën e sheshtë
Kapaku i arkivolit ngrihet,
plaku zë e zgërdhihet
Me papuçe s'rrihet:
Shpirti qenka i leshtë!

*  *  *

AJO...
Qëkurse e braktisën...
matej të dilte për kismet
nën dete...
Gjithnjë, e paqetë
Qëkurse e la treni, i hipi breshkës...
Ç'e sëkëlldisi kur nderi rrobat?
Insektet që zhbiruan gjethet e pjeshkës,
mospasja, faturat, gjobat,
shoqëria berber-qeros;
parashutat rezervë që sabotoi një albatros...?
Ajo më bëri nervoz!

giovedì 3 novembre 2011

Dashuri e përjetëshme apo e diktuar?...!

Dashuria e përjetëshme.
Është një argument që trajtohet shpesh. Dashuria dhe përjetësia. Njerëzit pa humbur kohë e kërkojnë të përjetëshme sikur të jenë duke porositur një hotdog me ose pa senap. Që nga çasti kur pyetet nëse ka një dashuri të përjetëshme, po ta vëresh atë çast nga ana e kundërt pyetja mbart përgjigjen. Është një anasjelltësi. Sikur të kishte dashuri të përjetëshme nuk do të ekzistonte pyetja. Është njësoj sikur një mëngjes të pyesim të parin që takojmë në rrugë: Eeej, ka ajër? Tjetri do të të shikojë menduar pastaj një përkulje thuajse e qafës dhe sytë e picërruar janë gjeste që të lenë të kuptosh se nuk je gjë tjetër veç një tablo për tu soditur. Si retë, e varura, tutje në horizont me të cilat zakonisht i lan duart shpejt e shpejt, i asgjeson në dy a tre mendime pasuese duke parë ngjyrën e tyre ose me një ombrellnën sqetull i ke zgjidhur pasojat. Por në rastin e një pyetjeje të tillë asgjë e ngjashme s’ndodh. Dhe ti duhet të buzëqeshësh thuajse pikëlluar si për të thënë: pyetje budallai ë? Kur themi se një dashuri (e përjetëshme ... nuk arrij të shkoj përtej kësaj fjale dhe do të më pëlqente më shumë ta ndryshoja, dmth të përdorja marifetin e një metateze dhe kështu “përjetëshme” ta shndëroja në “përtejshme”, duke i kursyer vetes edhe shpjegime të më...tejme. Nganjëherë më duket sikur fjala më ka molepsur me brendiorinë e saj që ngurron ta shpalosë. Nuk e di.) pra, kur themi një dashuri e përjetëshme duhet të jetë kështu e ashtu, përveçse shprehim shpresën vetiake ku sendërtohet (realizohet) përjetësia e saj në një përfytyrim të ngushtë, i shpëton gjithsesi përcaktimit, sërish, në vetevete kjo quhet të diktosh, dashurisë t’i diktosh kushtet e tua. Kështu dashuria është të qenët vetëm për mua. Një dashuri e përjetëshme mund të jetë e tillë vetëm si një koncept. Mëtimi dëshmon një betejë të humbur ende në dëshirë. Dashuria nuk mund, nuk duhet, të diktohet. Vlera e dashurisë nuk qendron në sasi (koha si e tillë) por në thelbin e çfarë shprehet si pakrahasueshmëri me lloje të tjera ndjenjash. Çdo dashuri të duket më e bukura, më e thella, më e magjishmja, në kohën kur e jeton. Përfytyroni një mish që piqet në hell duke u rrotulluar mbi një zjarr, kështu është edhe zemra e njeriut, shpirti i tij, qenia e përfshirë prej ngrohtësisë së ndjenjave që shkakton edhe atë ndryshim të marrdhënieve të tua me njëmendësinë, por mbrrin një çast tjetër, pasndjekës, kur mishi quhet i pjekur. Po më tej ç’ndodh? Nuk është e vështirë ta përfytyrosh. I thonë: Mishi të piqet dhe helli të mos digjet. Ky është momenti kur tërhiqesh nga zjarri ndryshe shkrumbohesh. Një dashuri që mbetet si një zjarr pak e nga pak shndërohet në hi sepse djeg veten. Quhet rëndomësi dhe rëndomësia po, është përjetësi, mund të jetë nëse ajo lëviz për plogështi(inerci). Pyes: Cili do ta dëshirojë një përjetësi të tillë ku shuhesh dalngadalë dhe ndjenjat e tua e humbasin limfën si mishi yndyrën në pika që shuhen mbi prush me një shaurimë të lehtë si një grahmë?  
Dikush u kërkoi perëndive të jetonte përjetë. U lutej aq shumë sa një ditë të mërzitura, thanë: Le të jetojë përjetë. Dhe që nga ai çast tjetri plakej plakej plakej... kishte harruar qyqari të kërkonte...Çfarë?